زخم پای دیابتی از جمله عوارض عدم کنترل کردن بیماری دیابت در افراد است. علت ایجاد این زخم ها نیز تخریب شدن بافت های پوستی و قرار گرفتن لایه های زیرین در معرض فضای بیرون است. برای درمان قطعی زخم پای دیابتی چه باید کرد؟

زخم های دیابتی بیشتر در قسمت پایین انگشت بزرگ پا و یا پاشنه پدیدار می شوند و ممکن است همه نواحی پا از جمله استخوان ها را نیز تحت تاثیر قرار دهند.

احتمال بروز درد پا یا زخم پای دیابتی در بیماران دیابت وجود دارد، اما مراقبت مناسب از پا می تواند از بروز آن جلوگیری کند. درمان برای زخم پای دیابتی و درد پا، بسته به علت اصلی بروز آن متفاوت است.

علائم اولیه زخم پای دیابتی

یکی از اولین نشانه های زخم پا، بیرون آمدن مایعات از داخل پا است که بر روی جوراب ها لکه بر جای می گذارد و ممکن است از درون پا به بیرون نشت کند. ورم غیر عادی، حساسیت، قرمزی و بوی یک یا هر دو پا نیز از جمله علائم رایج و اولیه زخم پا در افراد هستند.

واضح ترین نشانه زخم پای جدی در افراد نیز بافت های سیاه به نام اسکار هستند که دور زخم شکل می گیرند.

این بافت ها به دلیل نبود جریان خون سالم در اطراف زخم به وجود می آیند. به مرگ بافت های بدن در اثر عفونت ها قانقاریا کامل و یا جزئی گفته می شود که این مورد نیز گاهی اوقات در اطراف زخم پا دیده می شود. در چنین شرایطی احتمال خروج مایعاتی با بوی خاص، درد و بی حسی پا وجود دارد.

نشانه های زخم پا همیشه واضح نیستند گاهی اوقات ممکن است تا عفونی شدن زخم هیچ نشانه و علائم خاصی را تجربه نکنید. در صورت مشاهده هرگونه تغییر رنگ پوست، به خصوص بافتی که به رنگ مشکی در آمده باشد، یا حس درد (در ناحیه ای که به نظر حساس است یا پینه بسته) حتما با پزشک خود صحبت کنید.

دیابت و قطع عضو

دیابت عامل اصلی قطع غیر تروماتیک اندام های تحتانی است. قطع عضو غیر تروماتیک به این معناست که اندام به دلیلی غیر از آسیب یا ضربه قطع می شود. 14 تا 24 درصد از بیماران دیابتی مبتلا به زخم پا، به قطع عضو نیازمند می شوند.

خوشبختانه، در صورتی که عامل زمینه ای به طور مناسب شناسایی و درمان شود، پیشگیری از بروز زخم پا امکان پذیر است. از جمله این عوامل زمینه ای می توان به نوروپاتی محیطی ناشی از دیابت و یا بیماری شریان های محیطی اشاره کرد. 

مراحل اولیه زخم پای دیابتی

پزشک معالج ممکن است زخم روی پای شما را به نسبت جدی بودن آن در چهار درجه مختلف قرار دهد که عبارتند از موارد زیر:

علت بروز درد و زخم پای دیابتیک

زخم های پای دیابتی بیشتر به دلیل عدم گردش خون مناسب در ناحیه پا، قند خون بالا (هایپرگلایسیمیا)، آسیب به رشته های عصبی یا وجود زخم در پا پدیدار می شوند.

گردش خون ضعیف نوعی بیماری عروقی به شمار می رود که در آن خون به میزان کافی به ناحیه پای فرد نمی رسد. گردش خون ضعیف از بهبود یافتن زخم ها نیز جلوگیری می کند.

سطح بالای گلوکوز می تواند پروسه بهبود زخم های عفونی پا را کند سازد، به همین خاطر مدیریت میزان قند خون بسیار ضروری است. افرادی که با دیابت نوع ۲ مواجه هستند معمولا در مبارزه با عفونت ها در اثر زخم روی بدن ضعیف تر هستند.

آسیب رسیدن به رشته های عصبی یک مشکل دائمی و غیر قابل برگشت است و منجر به از دست رفتن حس در ناحیه پا می شود. در مراحل اولیه ممکن است در پای خود احساس سوزش یا درد داشته باشید.

آسیب اعصاب منجر به کاهش حساسیت شما نسبت به درد ناحیه پا می شود و در نتیجه زخم های بدون دردی به وجود می آیند که در نهایت عامل زخم پا خواهند بود. زخم ها را می توان به کمک نشتی که در ناحیه مورد نظر دارند شناسایی کرد. گاهی اوقات یک برآمدگی قابل توجه روی پوست ایجاد می شود که همیشه دردناک نیست.

پوست خشک یکی از موارد رایج در بیماری دیابت است. احتمال ترک خوردگی پوست در این حالت بالاتر است. پینه ها و زخم های همراه با خون ریزی ممکن است در چنین شرایطی به وجود بیایند.

عکس زخم پای بیماران دیابتی

چه زمانی برای زخم پای دیابتیک به پزشک مراجعه کنیم؟

پس از شناسایی زخم روی پا بهتر است هرچه زودتر به پزشک مراجعه شود. زخم های پا در بیماران دیابتی باید حتما درمان شوند تا ریسک بروز عفونت یا قطع عضو کم شده و کارکرد پا حفظ شود. همچنین با درمان زخم های پا، کیفیت زندگی فرد بهبود یافته و از هزینه های سرسام آور در آینده جلوگیری می شود.

درمان قطعی زخم پای دیابتی

برای جلوگیری از بروز زخم و درد در پا سعی کنید کمتر بایستید. این کار برای تمامی زخم های دیابتی پا موثر است. فشار در اثر راه رفتن می تواند عفونت را تشدید کند و زخم پا توسعه پیدا خواهد کرد.

آن دسته از افرادی که اضافه وزن دارند نیز به دلیل فشار بیشتر در اثر وزن بدن با مشکل درد پا به شکل ادامه دار مواجه خواهند بود. پزشک شما ممکن است به جهت محافظت از پا بخواهد موارد خاصی را استفاده کنید:

درمان قطعی زخم پای دیابتی

پزشکان می توانند زخم پا را به کمک دبریدمان، برداشتن پوست مرده، اشیا خارجی یا عفونت ها از بدن جدا کنند. عفونت یکی از عوارض جدی زخم های پا است و باید خیلی زود و به شکل اورژانسی درمان شود. تمامی عفونت ها به یک شکل درمان نمی شوند. بافت اطراف زخم نیز ممکن است به آزمایشگاه فرستاده شود تا متوجه شوند چه آنتی بیوتیکی به شما کمک خواهد کرد.

اگر پزشک شما متوجه عفونت جدی و خاصی شود، ممکن است بخواهد آزمایش اشعه ایکس را انجام دهید تا در نتیجه آن به دنبال نشانه های عفونت استخوان باشد. برای بررسی گردش خون ممکن است نیاز به سونوگرافی داپلر رنگی يا آنژیوگرافی باشد.

تسکین درد پای دیابتی

برای جلوگیری از عفونت زخم پا و تسکین درد پای دیابتی می توان کارهای زیر را انجام داد

درمان انتی بیوتیکی زخم پای دیابتی

ممکن است پزشک شما آنتی بیوتیک ها، ضد پلاکت ها و یا دارو های ضد لختگی خون را تجویز کند تا بتوان زخم را درمان کرد. به خصوص اگر زخم پا به پروسه های درمانی ضد فشار و پیشگیرانه پاسخ مناسبی ندهد.

بسیاری از این آنتی بیوتیک ها به استافیلوکوکوس اورئوس حمله می کنند که باکتری عامل بروز عفونت ها است. این داروها باکتری استرپتوکوک همولیتیک را نیز تحت تاثیر قرار می دهند که در روده ها وجود دارد.

اگر بیماری یا شرایط خاص بدنی دارید حتما در مورد آن با پزشک خود صحبت کنید، چرا که ممکن است ریسک بروز عفونت در اثر آن ها بالا برود. از جمله این موارد می توان به اچ آی وی و مشکلات کبدی اشاره داشت.

پروسه های درمانی همراه با عمل جراحی

ممکن است پزشک از شما بخواهد جهت حل مشکل خود به دنبال عمل جراحی برای زخم های پا باشید. پزشک جراح می تواند فشار روی پا در اطراف زخم را کاهش دهد. این کار با ایجاد تغییراتی در استخوان و برداشتن ضایعات پوستی پا مثل بانیون ها انجام می شود.

احتمال این که برای زخم پای خود به عمل جراحی نیاز داشته باشید کم است. با این حال اگر هیچ گزینه درمانی دیگری اثربخش نباشد و زخم پای شما بهبود پیدا نمی کند، باید با کمک عمل جراحی از بروز عفونت در پا جلوگیری کرد. چرا که عفونت می تواند منجر به قطع عضو بیمار شود.

رژیم غذایی زخم پای دیابتی

زمان مصرف غذا و محتوی کربوهیدراتی وعده های اصلی و میان وعده ها می تواند در کنترل گلیسمی تاثیرگذار باشد. هر نوع کربوهیدرات اگر به شکل افراطی مصرف شود، از جمله غلات کامل و نه فقط قند ساده، می تواند بر روی سطح قند خون فرد اثر بگذارد. بنابراین مدیریت میزان ورودی کربوهیدرات به بدن ضروری است.

انتخاب نان های غلات کامل و سیریال های صبحانه به جای غلات تغییر یافته می تواند فیبر، ویتامین و مواد معدنی کافی را تامین کند.

یک متخصص تغذیه به بیماران در مصرف مناسب کربوهیدرات و داشتن رژیم غذایی متعادل کمک می کند و همچنین پزشکان به تعادل بین غذا و داروهای خوراکی و انسولین اهمیت می دهند چرا که با برقراری تعادل، پروسه کنترول گلیسمی بهبود خواهد یافت.


دکتر آرش توفیق فوق تخصص جراحی عروق

فهرست مطالب

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 3 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر