آنوریسم آئورت چیست؟

آنوریسم آئورت توراسیک، ناحیه ای ضعیف شده در سرخرگ می باشد که خون را به بدن می رساند (آئورت).  هنگامی که آئورت ضعیف باشد، فشار خون به دیواره رگ، موجب متورم شدن رگ مانند یک بادکنک می شود (آنوریسم).

آنوریسم آئورت توراسیک، آنوریسم توراسیک نیز نامیده می شود و شکاف آئورت می تواند به دلیل آنوریسم رخ دهد. شکاف آئورت، پارگی در دیواره ی آئورت می باشد که می تواند منجر به خونریزی خطرناک و یا مرگ ناگهانی شود. آنوریسم های بزرگ و با رشد سریع ممکن است پاره شوند، اما آنوریسم های کوچک و با رشد آهسته ممکن است هرگز پاره نشوند. بسته به علت، اندازه و رشد آنوریسم آئورت توراسیک، درمان ممکن است از مراقبت تا جراحی اضطراری متفاوت باشد. در شرایط ایده آل، در صورت لزوم می توان برای عمل جراحی برنامه ریزی کرد.

علائم پاره شدن رگ آئورت

بسیاری از آنوریسم های آئورت هیچ گونه علائمی ندارند. گاهی اوقات، پزشک آنها را در طول آزمایش های انجام شده برای تشخیص مشکلات دیگر پیدا می کنند. افرادی که هیچ علائمی ندارند، ممکن است از شکم درد، درد قفسه سینه و یا کمر درد و ناراحتی شکایت داشته باشند. علائم ممکن است بیایند و بروند و یا ثابت باشند.

در بدترین شرایط، آنوریسم آئورت ممکن است بترکد یا پاره شود. این امر منجر به درد شدید و خونریزی می شود و اغلب در طول چند دقیقه تا چند ساعت منجر به مرگ می شود.

آنوریسم های آئورت توراسیک اغلب به آهستگی رشد میکنند و معمولاً بدون علامت هستند، بنابراین شناسایی آنها سخت می شود. برخی از آنوریسم ها هرگز پاره نمی شوند. بسیاری از آنها در ابتدا بسیار کوچک هستند و کوچک باقی می مانند، گرچه، برخی از آنها به مرور زمان بزرگتر می شوند. پیش بینی سرعت بزرگ شدن آنوریسم آئورت، دشوار می باشد.

در صورت بزرگ شدن آنوریسم آئورت توراسیک، برخی از افراد متوجه علائم زیر می شوند:

  • حساسیت به لمس یا درد در ناحیه قفسه سینه
  • کمر درد
  • گرفتگی صدا
  • سرفه
  • تنگی نفس

آنوریسم های آئورت می توانند در هر جایی در امتداد آئورت که از قلب به سوی قفسه سینه و شکم منتهی می شود، ایجاد شوند.

آنوریسم می تواند بین بخش های فوقانی و پایینی آئورت شما ایجاد شود. به این نوع آنوریسم، آنوریسم توراکوابدومینال گفته می شود.

نشانه های پاره شدن رگ آئورت

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اکثر افراد مبتلا به آنوریسم آئورت، تا زمانی که پارگی یا شکاف ایجاد نشود، علائمی ندارند. پارگی یا شکاف یک شرایط اورژانسی می باشد. در این شرایط فورا با پزشک خود تماس بگیرید.

اگر یک آنوریسم پاره شود، یا یکی از لایه های دیواره شریان پاره شود، شما این شرایط را ممکن است تجربه کنید:

  • درد ناگهانی و تند در بالای کمر که به پایین کشیده می شود.
  • درد در قفسه سینه، فک، گردن یا بازوها
  • به سختی نفس کشیدن
همه چیز در مورد واسکولار و عمل اندوواسكولار

علل ایجاد آنوریسم آئورت

دیواره آئورت در حالت طبیعی بسیار انعطاف پذیر می باشد. این دیواره برای منطبق شدن با جریان خون، در صورت نیاز می تواند کشش پیدا کند و سپس به جای خود برگردد. اما برخی از مشکلات پزشکی، همچون فشارخون بالا و آتروسکلروز (تصلب شریان ها)، دیواره های شریان ها را ضعیف می کنند. ای مشکلات به همراه فرسودگی و پارگی که به طور طبیعی با بالارفتن سن ایجاد می شود، می تواند منجر به یک دیواره ی آئورت ضعیف شود که به سمت بیرون برآمدگی پیدا می کند.

عواملی که منجر به ایجاد آنوریسم می شوند عبارتند از:

  • تصلب شرائین (آترواسکلروز). هنگامی که پلاک ها بر روی دیواره ی شریان ها تجمع می کنند، انعطاف پذیری خود را از دست می دهند و فشار اضافه موجب ضعیف شدن و برجستگی آنها می شود. فشار خون و کلسترول بالا عوامل خطر تصلب شرایین می باشند. این مورد در افراد مسن تر شایع تر است.
  • شرایط ژنتیکی. آنوریسم های آئورت معمولاً در افراد جوانتر، علت ژنتیکی دارد. افرادی که با سندرم مارفان متولد می شوند (شرایطی که بافت همبند در بدن را تحت تأثیر قرار می دهد)، اغلب به دلیل ضعیف شدن دیواره ی آئورت، بیشتر در معرض ابتلا به آنوریسم آئورت توراسیک قراردارند. سندرم مارفان، عموماً باعث مشکلات فیزیکی خاصی مانند قد بلند، دستان بسیار بلند، استخوان سینه تغییر شکل یافته و مشکلات چشمی می شود. دیگر اختلالات مربوط به خانواده که می تواند منجر به آنوریسم آئورت شود، شامل سندرمهای اهلرز-دانلس و لوئیس دایتز و ترنر می باشد. سندرم اهلرز دانلس موجب می شود پوست، مفاصل و بافت های همبند شما شکننده شوند و پوست شما به آسانی کشیده شود.
  • دیگر مشکلات پزشکی. شرایط التهابی همچون آرتریت سلول غول آسا و آرتریت تاکایاسو (التهاب عروقی) با آنوریسم های آئورت توراسیک همراه می باشند.
  • مشکلاتی در دریچه آئورت قلب شما. گاهی اوقات افرادی که در دریچه آئورت خود (دریچه ای که از طریق آن خون از قلب عبور می کند) مشکلاتی داشته باشند، بیشتر در معرض آنوریسم آئورت توراسیک قرار دارند. این امر اساساً در مورد افرادی صدق می کند که مشکل دریچه آئورتی که به جای سه لت تنها دو لت دارد (دریچه آئورت بیسکوپید) داشته باشند.
  • عفونت درمان نشده. این مشکل گرچه نادر می باشد، اما در صورتی که فرد یک عفونت درمان نشده همچون سفلیس یا سالمونلا داشته باشد، احتمال دارد مبتلا به آنوریسم آئورت شود.
  • آسیب ضربه ای. برخی از افرادی که در اثر سقوط یا تصادف وسیله نقلیه، آسیب دیده اند، به ندرت دچار آنوریسم آئورت توراسیک می شوند.

شرایط اضطراری آنوریسم آئورت

در شکاف آئورت، پارگی در دیواره ی آئورت رخ می دهد. این امر موجب خونریزی در داخل و در امتداد دیواره ی آئورت و در برخی موارد کاملا خارج از آئورت می شود.

شکاف آئورت، یک مورد اضطراری تهدیدکننده به مرگ می باشد که بستگی به جایی دارد که در آئورت رخ می دهد. درمان آنوریسم آئورت برای جلوگیری از شکاف بسیار مهم می باشد. اگر شکاف رخ دهد، افراد می توانند با عمل جراحی  ترمیم آنوریسم آئورت درمان شوند، اما در معرض خطر بالای عوارض جانبی این جراحی قرار خواهند گرفت.

عوامل تشدید کننده پاره شدن رگ آئورت

  • سن.آنوریسم های آئورت توراسیک اغلب در افراد 65 سال به بالا رخ می دهند.
  • استعمال دخانیات. مصرف تنباکو یک عامل خطر قوی برای پیشرفت آنوریسم آئورت می باشد.
  • فشار خون بالا. فشار خون بالا به رگ های خونی در بدن آسیب می رساند و احتمال پیشرفت آنوریسم را افزایش می دهد.
  • تجمع پلاک ها در شریان ها. تجمع چربی و دیگر موادی که می توانند به پوشش رگ خونی آسیب برسانند، احتمال خطر آنوریسم را افزایش می دهند. این مورد در افراد مسن تر شایع تر می باشد.
  • سابقه خانوادگی. افرادی که دارای پیشینه ی خانوادگی آنوریسم آئورت می باشند، در معرض خطر ابتلا به آنوریسم قرار دارند. سابقه ی خانوادگی معمولاً به این معناست که در سنین جوانتر شما بیشتر در معرض  خطر پارگی آنوریسم قرار دارید.
  • سندرم مارفان و شرایط مرتبط. اگر شما مبتلا به سندرم مرفان یا دیگر شرایط مرتبط همچون سندرم اهلرز دانلس  (Ehlers-Danlos) یا سندرم لوئیس – دایتز (Loeys-Dietz) باشید، به طور قابل توجهی بیشتر در معرض ابتلا به آنوریسم آئورت توراسیک یا شکاف یا پارگی آئورت یا دیگر رگ های خونی قرار دارید.
  • دریچه دوطرفه آئورت. تقریباً نیمی از افرادی که دارای دریچه آئورت با دو لت (کاسپ) به جای سه کاسپ هستند، ممکن است دچار آنوریسم آئورت شوند.
عوامل تشدید کننده پاره شدن رگ آئورت

عوارض پاره شدن رگ آئورت

پارگی ها در دیواره ی آئورت و شکاف آئورت دلایل اصلی عوارض آنوریسم آئورت توراسیک می باشند. یک آنوریسم آئورت پاره شده می تواند منجر به خونریزی داخلی مرگ آور شود. به طور کلی، هرچه آنوریسم بزرگتر باشد، احتمال خطر پارگی بیشتر خواهد بود.

علائم و نشانه هایی که منجر به ترکیدگی آنوریسم آئورت توراسیک می شوند شامل:

  • درد قفسه سینه یا کمر درد ناگهانی، شدید و مداوم
  • دردی که به سمت کمر کشیده می شود
  • به سختی نفس کشیدن
  • از دست دادن هوشیاری
  • فشار خون پایین
  • تنگی نفس
  • مشکل در بلعیدن
  • ضعف یا فلج یک طرف بدن، مشکل در صحبت کردن یا دیگر علائم سکته

احتمال خطر لخته ی خون

دیگر عارضه ی آنوریسم آئورت، احتمال خطر لخته های خون می باشد. لخته های خون کوچک می توانند در ناحیه ی آنوریسم آئورت ایجاد شوند. اگر لخته ی خون، از دیواره ی داخلی آنوریسم شکسته شود، می تواند رگ خونی را در هرجای دیگری از بدن مسدود کند و منجر به عوارض جدی شود.

عوارض پاره شدن رگ آئورت

تشخیص آنوریسم آئورت

آنوریسم ها اغلب در طول آزمایشاتی برای مشکلات دیگر به طور اتفاقی تشخیص داده می شوند. در برخی از موارد، آنها در طول تست غربالگری آئورت یافت می شوند. تست های غربالگری به پزشک شما کمک می کند تا بیماری ها و شرایط خاص را پیش از بروز هرگونه علائمی تشخیص دهد.

گروه ویژه خدمات پیشگیری در ایالات متحده تست های غربالگری را برای آنوریسم آئورت شکمی در مردان 65 تا 75 سال سیگاری توصیه می کند.

متخصصان تست های غربالگری آنوریسم توراسیک را برای هرکسی که یکی از نزدیکانش دچار آنوریسم آئورت بوده است، توصیه می کنند. اگر پزشک شما، فکر می کند که شما دچار آنوریسم هستید، شما باید تست هایی همچون سونوگرافی، سی تی اسکن یا  MRI را برای یافتن جای آنوریسم آئورت و بزرگی آن انجام دهید.

درمان پارگی آنوریسم آئورت

ترمیم آنوریسم آئورت معمولاً در صورتی توصیه می شود که خطر ترکیدن یا پاره شدن آئورت وجود داشته باشد. اگر شما دارای علائم آنوریسم بزرگ یا آنوریسم با رشد سریع باشید، ممکن است نیاز به جراحی برای ترمیم آن داشته باشید. پزشک، بخش آسیب دیده ی رگ خونی را در طول جراحی باز یا با روش کم تهاجمی انجام می دهد.

آنوریسم های کوچک به ندرت پاره می شوند، آنها معمولاً درمان نمی شوند. شما باید به طور مداوم تست سونوگرافی برای بررسی آنوریسم و پیشرفت آن انجام دهید.

حتی اگر آنوریسم رشد سریعی نداشته باشد یا پاره نشود، شما ممکن است در معرض خطر مشکلات قلبی قرار بگیرید. پزشک شما ممکن است پیشنهاد دهد بیشتر ورزش کنید، غذای سالم بخورید و یا سیگار را ترک کنید. او ممکن است برای کمک به پایین آوردن فشارخون و کلسترول، دارو تجویز کند.

دکتر ارش توفیق فوق تخصص جراحی عروق

فهرست مطالب

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 3 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر